Piątek, 25 lipca 2008
Strona 2 z 3
Jak widać na przykładzie, pomimo większych kosztów materiałowych, w ciągu 20 lat użytkowania autobusu bardziej opłaca się wyprodukować go ze stali nierdzewnej niż ze stali węglowej. Dzieje się tak dlatego, że stal nierdzewna (wg normy EN) 1.4301 i 1.4016 ma pełną odporność na korozję (czyli ponad 100 lat) w środowisku miejskim, gdzie użytkowane są autobusy. Natomiast stal węglowa w tym samym środowisku po 12 latach jest już narażona na duży ubytek w wyniku działania korozji i po tym okresie powinna być wymieniona. Dlatego też tam, gdzie występują duże koszty instalacji (tak jak w przypadku autobusu, który jest praktycznie produkowany ręcznie) bardziej opłacalne będzie użycie stali nierdzewnej. W przypadku stali węglowej dochodzą jeszcze wyższe pozostałe koszty instalacji niż w przypadku nierdzewki (jest to przygotowanie stali do malowania i samo malowanie).
Ktoś uważny może dostrzec, że koszt materiałów przy pierwszej produkcji wcale nie jest w stosunku 4:1, jak pisaliśmy we wstępie, tylko ok. 2,5:1. To kolejny powód, dla którego warto rozważyć używanie stali nierdzewnej. Najpopularniejszymi do niedawna używanymi gatunkami stali nierdzewnej były wg normy EN 1.4301 i 1.4401, faktycznie są droższe od stali węglowej kolejno: 4 razy i 6 razy. Powodem takich różnic jest użycie niklu do ich produkcji. Nikiel jest bardzo drogim surowcem (jeszcze w maju 2007 r. na Londyńskiej Giełdzie Metali kosztował ok. 50 tysięcy dolarów za tonę, by 31 maja 2008 r. kosztować ok. 22 tysiące dolarów), a w składzie chemicznym obydwu gatunków występuje go od 8% do 12%. Jest to główny powód, dla którego stal gatunku 1.4301 kosztuje ok. 10 zł/kg, a stal 1.4401 ok. 14 zł/kg. Generalnie nikiel podnosi odporność stali na korozję, ale nie jest tym pierwiastkiem, który za tę odporność odpowiada.
Pierwiastkiem najbardziej odpowiedzialnym za nierdzewność stali jest chrom. Dlatego w latach 50. amerykańscy inżynierowie opracowali stal nierdzewną, która nie wymaga użycia niklu (amerykańska gospodarka w trakcie zimnej wojny miała problemy z zaopatrzeniem w nikiel, którego złoża znajdowały się w większości na terenie państw komunistycznych), a chromu. Tak powstała nierdzewna stal ferrytyczna. W następnych latach stal ta odeszła w zapomnienie, a jej renesans przyniosły bardzo wysokie ceny niklu na Giełdzie Metali w Londynie (w 1998 r. tona niklu kosztowała ok. 5 tys. dol., by w 9 lat później być 10-krotnie wyższa). Obecnie najpopularniejszym gatunkiem spośród stali ferrytycznych jest właśnie (wg normy EN) 1.4016, którego użyliśmy do produkcji autobusu. Cena tej stali na rynku w maju 2008 r. wynosiła ok. 6 zł/kg (jeszcze pół roku temu było to 4 zł/kg, ale szybko rosnący popyt spowodował podwyżki cen chromu o 100%, co przełożyło się również na cenę tej stali). Jednak ciągle stal ta jest tańsza o blisko 40% od najpopularniejszych dotychczas nierdzewnych stali austenitycznych (wg EN) 1.4301.
Innym ciekawym rozwiązaniem jest stal chromowo-manganowa (wg normy AISI 200), w której nikiel zastępuje się manganem. Ma ona właściwości podobne do stali 1.4301, a jest tańsza o ok. 25%. Poniższa tabela pokazuje, jak szybko tańsze w produkcji stale nierdzewne wypierają z rynku najpopularniejsze dotychczas stale austenityczne (seria 300).
Strony Poprzednia 1 2 3 Następna
